ABD’nin Nashville kentindeki bir ikinci el mağazasından 2,48 dolara (yaklaşık 121 lira) satın alınan rulo kağıdın ABD Bağımsızlık Bildirgesi’nin 1823 tarihli nadir bir kopyası olduğu belirlendi. Uzun süre bir garajda saklanan tarihi eser, düzenlenen açık artırmada 477 bin 650 dolara (yaklaşık 24 milyon lira) alıcı buldu.
Nadir Stone Baskısının Tespiti
Müzik ekipmanı teknisyeni Michael Sparks, Mart 2006’da Nashville’de bulunan Music City Thrift Store isimli işletmede ev eşyalarını incelerken rulo halindeki dokümanı fark etti. Şamdan ve tuzluk takımıyla birlikte 2,48 dolar ödeyerek parçayı edinen Sparks, belgenin geçmişini aydınlatmak amacıyla aylarca inceleme yürüttü. Yapılan değerlendirmeler neticesinde dokümanın, gravür ustası William J. Stone tarafından hazırlanan resmi “Stone baskısı” nüshalardan biri olduğu tespit edildi.
200 Resmi Baskıdan Biri
1776 yılına ait asıl Bağımsızlık Bildirgesi parşömeninin yıpranması üzerine dönemin Dışişleri Bakanı John Quincy Adams’ın talebiyle William J. Stone tarafından belgenin bakır levhaya kalıbı çıkarıldı. ABD Kongresi kararıyla 1823 senesinde hayatta kalan imzacılar, kamu yöneticileri ve kurumlar için dana derisi parşömen üzerine 200 adet resmi kopya üretildi. Sparks’ın keşfinden evvel araştırmacılar sadece 35 kopyanın izini sürebilmişti; ele geçen parça literatüre giren 36. kopya oldu.
Uzmanlar, mürekkep kalitesi ve muhafaza durumu yüksek olan belgenin piyasa değerinin öngörülenin üzerinde olduğunu açıkladı.
Garaj Duvarından Müzayedeye
Eserin satış noktasına ulaşmasından önce Nashville sakini Stan Caffy, bir bahçe satışından 10 dolara edindiği dokümanı 10 sene boyunca garaj duvarında tuttu. Eşinin alanı temizlemesini istemesi üzerine Caffy belgeyi mağazaya teslim etti; bu bağıştan iki gün sonra Michael Sparks nesneyi standart etiket bedeliyle satın aldı.
Kuzey Karolina’nın Burlington kentinde Raynors’ Historical Collectible Auctions tarafından organize edilen açık artırma 125 bin dolar başlangıç teklifiyle açıldı. Satış oturumu sonucunda kimliği açıklanmayan ve müzayedeye telefonla katılan bir alıcı, tarihi kopyayı 477 bin 650 dolar ödeyerek devraldı. Bu satış, ABD tarihinde ikinci el mağazalarında gerçekleşen en yüksek kıymete sahip keşifler arasına girdi.
