Amerika Birleşik Devletleri’nin Milwaukee kenti yönetimi, içme suyu şebekesindeki kurşun boruların yenilenmesi sürecinde Wisconsin-Madison Üniversitesi tarafından hazırlanan Bölgesel Yoksunluk Endeksi’ni temel alıyor. Kurum, federal çevre standartları doğrultusunda riskli hatların değişim sırasını mahallelerin sosyoekonomik kırılganlık verilerine göre kararlaştırıyor.
ABD Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA) belirlediği 2037 yılı hedefine uymak zorunda olan kentte, Milwaukee Water Works verilerine göre 2025 yılı sonu itibarıyla kurşun boru içeren 55 bini aşkın mülk bulunuyor. İdare kayıtlarında şebeke bağlantı malzemesi saptanamayan 27 bin yapı daha yer alırken, binalara kurşun boru döşeme mecburiyetinin kaldırıldığı 1962 öncesinden kalan hatların tasfiyesi sürüyor.
Milwaukee Water Works Müdürü Patrick Pauly, İki Partili Altyapı Yasası ile aktarılan federal fonların ardından yıllık yenileme kapasitesinin 1.000 adetten 5 bine ulaştığını ve 2017’den bu yana toplam 15 bin hattın değiştirildiğini bildirdi. Pauly, saha çalışmalarındaki büyüme ve 2024’te başlayan ücretsiz değişim programına dair kurumsal çerçeveyi şu sözlerle aktardı:
“Kurşun servis hattı değişim programını genişletmemiz gerekiyordu ve bu adımı atarken daha doğru bir tabir bulmak gerekirse, bilimsel ve kurumsal olarak savunulabilir bir yöntem geliştirmek zorundaydık.”
Uygulanan modelde adres bazlı öncelik puanı üç temel veri üzerinden şekilleniyor. Değerlendirmenin yüzde 70’ini Wisconsin-Madison Üniversitesi’nin hazırladığı Bölgesel Yoksunluk Endeksi (ADI) oluştururken, yüzde 25’ini çocuklarda görülen kurşun zehirlenmesi oranları, kalan yüzde 5’ini ise çevredeki kurşun boru yoğunluğu belirliyor. Pauly, sistemdeki mülk puanlarının iki yılda bir revize edildiğini belirtti.
Amerikan Toplum Araştırması’nın gelir, eğitim, istihdam ve konut şartlarını içeren 17 göstergesiyle hazırlanan endeks, esasen tıp araştırmalarında kullanılmak amacıyla tasarlandı. Metodolojiyi 2014 yılında güncelleyen Wisconsin-Madison Üniversitesi Sağlık Eşitsizlikleri Araştırma Merkezi Kurucu Direktörü Dr. Amy Kind, endeksin işlevini şöyle açıkladı:
“Herhangi bir gösterge gibi bu da tek başına nihai riski tetikleyen doğrudan unsur olmayabilir. Ancak ne olursa olsun, ilgili bölgede riski artıran bir durum yaşandığının son derece kuvvetli bir işaretçisidir.”
Sistemin klinik alanın dışındaki kullanımına da değinen Dr. Kind, başlangıçtaki beklentilerini şu ifadeyle paylaştı:
“Bu metriği ilk kurguladığımızda, öncelikli olarak sağlık kuruluşları ile tıp araştırmacıları tarafından benimseneceğini düşünmüştük.”
Montclair Eyalet Üniversitesi’nin araştırmalarının da işaret ettiği üzere, eski konut stoku ve sanayi alanlarına yakınlık sebebiyle dezavantajlı grupların kurşun riskine daha fazla maruz kaldığı Milwaukee’de, geliştirilen sağlık modeli kamu altyapı yatırımlarının yönlendirilmesinde kullanılmaya devam ediyor.
Bu haber, Milwaukee Neighborhood News Service tarafından hazırlanmış ve ilk olarak Milwaukee Neighborhood News Service sitesinde yayımlanmıştır. Metin, CC BY 4.0 lisansı kapsamında Türkçeye çevrilmiştir.

