Çin ve Afrika ülkeleri arasındaki diplomatik ilişkilerin 70. yıl dönümü, stratejik iş birliğinin derinleştiği ve ortak modernleşme vizyonunun öne çıktığı bir döneme işaret ediyor. İki taraf arasındaki ilişkiler, “Kuşak ve Yol” projeleri ve ticaret hacmindeki kayda değer artışlarla yeni bir boyut kazanıyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’nin karşılıklı mesajlarında da vurgulanan iş birliği, tarihsel bağımsızlık mücadelelerinden günümüzün dinamik ekonomik ortaklığına uzanan bir süreci temsil ediyor. 1950’lerde başlayan ve 1971’de Çin’in Birleşmiş Milletler’deki temsil hakkının iadesiyle güçlenen karşılıklı güven, günümüzde Çin-Afrika İş Birliği Forumu (FOCAC) aracılığıyla kurumsallaşmış durumda. 2024 yılındaki zirveyle birlikte ilişkiler, “ortak geleceğe sahip bir topluluk” seviyesine taşınırken, Çin diplomatik ilişkisi bulunan tüm Afrika ülkelerine yönelik sıfır gümrük tarifesi uygulamasını hayata geçirdi.
Ekonomik İş Birliği ve Ticaret Hacminde Rekor Artış
Siyasi güvenin pekişmesi, ekonomik verilerle de destekleniyor. Çin, üst üste 17 yıldır Afrika’nın en büyük ticaret ortağı olma konumunu sürdürüyor. Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine göre, 2025 yılında ikili ticaret hacmi yüzde 17,7’lik bir artışla 348 milyar dolara ulaştı. 2026 yılının ilk çeyreğinde ise bu yükseliş devam ederek ticaret hacmi yaklaşık 92,2 milyar dolara erişti.
“Çin ile Afrika arasındaki dayanışma, gelişmekte olan ülkeleri uluslararası kuralların pasif katılımcılarından, aktif şekillendiricilerine dönüştürmeye yardımcı oluyor.” — Humphrey Moshi, Tanzanyalı Ekonomist
Modernleşme Süreci ve İnsan Kaynağına Yatırım
İlişkilerin ekonomik boyutunda altyapı projeleri önemli bir yer tutuyor. “Kuşak ve Yol Girişimi” kapsamında hayata geçirilen Tazara Demir Yolu ve Mombasa-Nairobi Standart Hat Demiryolu gibi projeler, kıtanın bağlantısallığını artırarak lojistik zorlukların aşılmasına katkı sağlıyor. Çin ayrıca, imalat ve yeşil enerji sektörlerinde teknoloji transferini teşvik ederek Afrika’nın modernleşme çabalarına destek oluyor.
Eğitim alanındaki iş birliği de hız kesmeden devam ediyor. Haziran 2025 itibarıyla kıtada kurulan 17 “Luban Atölyesi” ve 114 yükseköğretim kurumunu kapsayan üniversite iş birliği programları, on binlerce Afrikalı uzmanın mesleki becerilerini geliştirmesine olanak tanıyor. Uzmanlar, bu tür girişimlerin Afrika’nın dışa bağımlılığını azaltarak kendi kendine yeterli bir ekonomik yapı oluşturma hedefine önemli katkılar sağladığını belirtiyor.
